Lanoline, wolvet de natuurlijke beschermlaag van wol

Wat is lanoline, ook wel wolvet genoemd?

Lanoline is een natuurlijk geproduceerde vetachtige stof, door de talgklieren van schapen geproduceerd om wol te beschermen. In de natuur beschermt deze vetlaag de vacht van het schaap tegen regen, vuil en bacteriën.

Tijdens het scheren blijft een deel van het wolvet achter in het scheerwol. Hierdoor behouden wolproducten een deel van de natuurlijke beschermende eigenschappen van wol en droogt het wol niet uit.

Waar bevindt lanoline zich in de wol?

Een wolvezel bestaat uit meerdere lagen, waaronder de cuticula (schubbenlaag) en de cortex (vezelstructuur). Lanoline bevindt zich voornamelijk op het oppervlak van de vezel en tussen de schubben van de cuticula.

Wolvet is dus de dunne vetlaag, wat een natuurlijke beschermlaag rondom de vezel vormt en draagt bij aan de karakteristieke eigenschappen van wol.

Hoe lanoline de eigenschappen van wol beïnvloedt

Lanoline draagt bij aan verschillende essentiële eigenschappen van wol:

- waterafstotend vermogen: de vetlaag zorgt ervoor dat water minder snel in de vezel dringt

- vuilafstotend vermogen: vuildeeltjes hechten zich minder makkelijk aan de vezel

- kan bijdragen aan het verminderen van geurvorming doordat vuil en vocht zich minder makkelijk aan de vezel hechten.

Door deze eigenschappen hebben wolproducten een vuil hecht minder gemakkelijk aan de vezel waardoor ze langer fris blijven dan veel andere materialen.

Wordt lanoline verwijderd tijdens het reinigen van wol?

Tijdens de verwerking van scheerwol wordt de ruwe wol eerst gereinigd in een proces dat scouring wordt genoemd. Hierbij wordt de wol meerdere keren gewassen met warm water en milde reinigingsmiddelen om vuil, zweetzouten (suint), zand en een groot deel van de natuurlijke lanoline te verwijderen.

Ruwe wol kan van nature 10 tot 25 procent lanoline bevatten. Tijdens het scouring-proces wordt het grootste deel hiervan verwijderd om de vezels schoon, hygiënisch en beter verwerkbaar te maken voor textieltoepassingen zoals dekbedvullingen.

Na deze reiniging blijft meestal nog een kleine hoeveelheid lanoline in of rond de vezel aanwezig. Deze restlaag draagt nog steeds bij aan de karakteristieke eigenschappen van wol, zoals een lichte waterafstotende werking en bescherming van de vezelstructuur.

Lanoline (wolvet) en onderhoud van wollen dekbedden

Omdat als een lanoline een natuurlijke vetlaag rond de wolvezel vormt, fungeert het wolvet als een zelfreinigende beschermlaag tegen vocht en bacteriën. Hierdoor hechten vuildeeltjes zich minder snel aan de vezelstructuur en blijven wolproducten vaak langer fris dan veel andere materialen.

Om die reden wordt bij wollen dekbedden meestal geadviseerd om ze regelmatig te laten luchten in plaats van ze vaak te wassen. Tijdens het luchten kunnen vocht en geuren uit de vezelstructuur verdwijnen, terwijl de natuurlijke lanoline grotendeels behouden blijft. Intensief wassen kan namelijk een deel van deze vetlaag uit de vezels verwijderen, waardoor de beschermende eigenschappen van wol kunnen afnemen.

Lanoline in relatie tot slaapcomfort

Hoewel lanoline niet direct verantwoordelijk is voor isolatie of temperatuurregulatie, speelt het wel een ondersteunende rol in de structuur van wolvezels. De natuurlijke vetlaag helpt de vezels soepel en veerkrachtig te houden, waardoor de karakteristieke crimp van wolvezels beter behouden blijft.

Doordat het wolvet de natuurlijke krimp structuur behoudt, ondersteunt het de isolatie door de vezelstructuur in stand te houden. Daarnaast draagt de flexibiliteit van de vezelstructuur bij aan een open vezel laag, waardoor lucht langzaam kan circuleren. Deze combinatie van stilstaande lucht en lichte ventilatie vormt de basis voor het vasthouden van lucht en het reguleren van het slaapklimaat.

Eigenschappen van lanoline/wolvet in wol