Vochtregulatie van wol tijdens het slapen

4 min leestijd

Onderwerp

Techniek

Pillar

Wollen dekbed

Type

Kennisartikel

In het kort

Tijdens het slapen verliest het lichaam continu kleine hoeveelheden vocht.

Wat betekent vochtregulatie bij wol?

Vochtregulatie bij wol verwijst naar het vermogen van wolvezels om waterdamp en transpiratievocht op te nemen, tijdelijk op te slaan in de poreuze vezelstructuur en later te transporteren en geleidelijk af te geven aan de omgeving. Deze hygroscopische structuur van wolvezels vormt de basis van de vochtregulerende eigenschap, waarbij watermoleculen zich kunnen binden aan eiwitstructuren in de vezel.

Doordat vocht in de vezel zelf wordt opgenomen in plaats van aan het oppervlak te blijven liggen, kan wol helpen om het microklimaat onder het dekbed droger en stabieler te houden.

Hoeveel vocht verliest het lichaam tijdens de slaap

Tijdens de nacht verliest het lichaam vocht via verschillende processen:

transpiratie van de huid
ademhaling
verdamping van lichaamswarmte

Gemiddeld kan een persoon tijdens de slaap ongeveer 200 tot 500 milliliter vocht per nacht verliezen. Wanneer dit vocht onvoldoende wordt verwerkt kan dit leiden tot een klam slaapklimaat, nachtzweten of minder comfortabele slaap.

Het microklimaat van het bed

Het gebied tussen het lichaam en het dekbed wordt in slaap- en textielonderzoek het bed microklimaat genoemd.

Dit microklimaat bestaat uit:

lichaamswarmte
transpiratievocht
lucht tussen vezels van beddengoed

Voor comfortabel slapen ligt de relatieve luchtvochtigheid in dit microklimaat meestal rond 40 tot 60 procent.

Hygroscopisch vermogen van wol

Wol is een hygroscopische vezel. Dit betekent dat wol vezels waterdamp uit de lucht kunnen absorberen en vasthouden in de poreuze vezelstructuur.

UIt textielonderzoek blijkt dat wol wel tot 30 procent van zijn eigen gewicht aan vocht opnemen voordat het materiaal vochtig aanvoelt. Dit is in vergelijking met katoen zeer sterk, wat tot zo’n 20% van het eigen gewicht aan vocht kan opnemen.

De vezelstructuur van wol en vochtopname

Een wolvezel bestaat uit meerdere lagen, waaronder de cuticula (schubbenlaag) en de cortex (eiwitstructuur). De cortex bevat eiwitstructuren die watermoleculen kunnen binden. Hierdoor kan vocht diep in de vezel worden opgenomen in plaats van alleen op het oppervlak te blijven.

Capillaire werking en vochttransport

Capillaire werking betekent dat vocht zich kan verplaatsen door kleine ruimtes tussen vezels.

In een wollen dekbed kan vocht daardoor:

worden opgenomen in de vezel
zich verplaatsen tussen vezels
geleidelijk verdampen naar de omgeving

Vocht buffering van wol

Wanneer het lichaam transpiratievocht afgeeft kan wol dit vocht tijdelijk opslaan in de vezelstructuur.

Dit proces wordt vocht buffering genoemd.

Wanneer de omgeving droger wordt kan het opgeslagen vocht geleidelijk weer verdampen.

Waarom wol minder klam kan aanvoelen

Synthetische vezels nemen vaak minder vocht op in de vezel zelf.

Daardoor blijft vocht eerder aan het oppervlak aanwezig.

Wolvezels nemen vocht juist op in de vezelstructuur, waardoor het oppervlak relatief droog kan blijven.

Wanneer vochtregulatie van wol extra belangrijk kan zijn

De vochtregulerende eigenschappen van wol kunnen vooral prettig zijn voor:

mensen die gevoelig zijn voor nachtzweten
warme slapers
slaapkamers met hogere luchtvochtigheid
mensen die een stabiel en droog slaapklimaat willen

Vochtmanagement van wol

Eigenschap	Wat gebeurt er in de vezel	Effect tijdens het slapen
Hygroscopische vezel	Wol kan waterdamp opnemen uit de lucht	Transpiratievocht wordt tijdelijk opgeslagen
Vocht buffering	Vocht wordt opgeslagen in de vezelstructuur	Minder klam gevoel onder het dekbed
Capillaire werking	Vocht kan zich tussen vezels verplaatsen	Vocht kan geleidelijk verdampen
Verdamping	Opgeslagen vocht wordt langzaam afgegeven	Droger slaapklimaat

Samenvatting

Tijdens het slapen verliest het lichaam continu kleine hoeveelheden vocht. Wanneer dit vocht zich ophoopt kan het slaapklimaat klam aanvoelen.

Wolvezels hebben een hygroscopische structuur die vocht kan opnemen, tijdelijk opslaan en later weer afgeven. Door deze combinatie van vochtopname, capillaire werking en vocht buffering kan wol bijdragen aan een droger en stabieler microklimaat onder het dekbed. De invloed van wol op warmte en temperatuur wordt verder uitgelegd op de pagina over temperatuurregulatie van wol.

Verder lezen binnen techniek

Techniek

Constructie bepaalt hoe een dekbed zich gedraagt

Bij wollen dekbedden bepaalt de constructie niet alleen de vorm, maar in is van grote invloed op hoe effectief de wolvezels hun isolerende en vochtregulerende eigenschappen kunnen functioneren. De constructie bepaalt hoe de vulling wordt verdeeld, hoe lucht kan circuleren en hoe warmte en vocht zich door het dekbed bewegen. Met de constructie van een dekbed wordt eigenlijk de manier van afwerking bedoeld. Een goed geconstrueerd dekbed ondersteunt de natuurlijke eigenschappen van het vulmateriaal.

Lees meer

Techniek

Waarom wol bijzondere eigenschappen heeft

Wol wordt al duizenden jaren door de mens gebruikt in kleding, textiel en beddengoed. Dat komt niet alleen doordat wol een veel voorkomende natuurlijke vezel is, maar vooral door de unieke combinatie van eigenschappen die wol bezit. Wol kan tegelijkertijd isoleren, ventileren en vocht reguleren. De eigenschappen zijn het resultaat van de bijzondere structuur van de wolvezels. Elke vezel heeft een licht krullende vorm en een complexe opbouw van eiwitstructuren. Daardoor ontstaat een netwerk van vezels waarin kleine luchtkamers worden gevormd. Deze luchtkamers vormen de basis voor de isolatie en temperatuurregulatie. Daarnaast kan wol relatief veel vocht opnemen zonder dat het nat aanvoelt. Tijdens het slapen helpt dit om overtollig (transpiratie) vocht uit een microklimaat onder het dekbed op te nemen en geleidelijk af te voeren. In een wollen dekbed werken duizenden wol vezels samen om een stabiel en comfortabel slaapklimaat te creëren. Door de combinatie van vochtopname, ventilatie en isolatie ontstaat een stabiel microklimaat onder het dekbed.Juist deze combinatie maakt wol tot de geliefde vulling in dekbedden.

Lees meer

Techniek

Waarom het microklimaat van het bed belangrijk is voor slaapcomfort

Als je onder een dekbed slaapt, dan vormt zich tussen het lichaam en het dekbed een afgesloten slaapklimaat. In textielonderzoek naar slaapcomfort wordt het microklimaat van het bed vaak beschreven als de balans tussen warmte, ventilatie en vochtregulatie. In dit microklimaat komen drie factoren samen: lichaamswarmte, luchtcirculatie en vocht uit transpiratie. De stabiliteit van dit microklimaat is van grote invloed op hoe comfortabel een dekbed aanvoelt. Wanneer warmte en vocht zich te veel ophopen kan het erg drukkend voelen doordat het slaapklimaat benauwd of klam is. Vulmaterialen van dekbedden die warmte, lucht en vocht goed in balans houden dragen daarom bij aan een stabiel en comfortabel slaapklimaat voor een ontspannen en herstellende nachtrust Wol wordt in slaap- en textielonderzoek vaak genoemd als een materiaal dat deze balans goed kan ondersteunen, doordat de vezelstructuur tegelijkertijd kan isoleren, ventileren en vocht kan verwerken.

Lees meer

Techniek

Hoe lichaamstemperatuur verandert tijdens de slaap

Tijdens de slaap doorloopt het lichaam verschillende slaapfasen. In deze fasen verandert ook de lichaamstemperatuur. Aan het begin van de nacht daalt de kerntemperatuur licht doordat het lichaam energie bespaart. Tijdens diepere slaapfasen blijft de temperatuur relatief stabiel, terwijl tijdens REM-Slaap de temperatuurregulatie tijdelijk minder actief kan zijn. Omdat het lichaam gedurende de nacht warmte blijft produceren, moet overtollige warmte via de huid kunnen worden afgevoerd. Wanneer een dekbed warmte en vocht onvoldoende laat ontsnappen, kan het lichaam sneller oververhit raken.

Lees meer

Techniek

Ventilatie van de wolvulling in een dekbed, de invloed van luchtcirculatie op je slaapcomfort

Ventilatie wordt bij dekbedden vaak verward met vocht- of temperatuurregulatie, terwijl het een eigen mechanisme is. Waar vochtregulatie gaat over het opnemen en afvoeren van transpiratievocht, en temperatuurregulatie over het dempen van warmteschommelingen, draait ventilatie om iets anders: luchtcirculatie. Bij een wollen dekbed bepaalt ventilatie in hoeverre lucht zich vrij door de wolstructuur kan verplaatsen. Dat bepaalt of warmte en vocht zich lokaal ophopen of zich juist kunnen verspreiden. En juist dat verschil voel je direct terug in je slaapcomfort. Het microklimaat van een dekbed kan warm zijn zonder benauwd aan te voelen. En het kan als ademend worden ervaren, maar alsnog afgesloten aanvoelen. Ventilatie is de factor die dat verschil verklaart.

Lees meer

Techniek

Wat betekent vulgewicht bij een wollen dekbed

Het vulgewicht van een wollen dekbed verwijst naar de hoeveelheid gewicht die aan vulling is verwerkt. Bij het shoppen voor een dekbed heb je dit vast gezien in gram per vierkante meter (g/m²). Het vulgewicht heeft invloed op hoe dik de het dekbed wordt en hoeveel lucht tussen de wolvezels kan worden vastgehouden. Omdat stilstaande lucht een belangrijke rol speelt in isolatie, heeft het vulgewicht een directe relatie met hoe warm een dekbed aanvoelt.

Lees meer