Wat is het verschil tussen ganzendons en eendendons?

1. Wat is dons eigenlijk?

Dons is de fijne, zachte laag veertjes die zich onder de buitenste veren van watervogels zoals eenden en ganzen bevinden. In tegenstelling tot de buitenste veren hebben dons vlokken geen harde pen.

De structuur van dons bestaat uit duizenden fijne vezels die lucht kunnen vasthouden. Deze stilstaande lucht zorgt voor isolatie en maakt dons een uitstekend vulmateriaal voor dekbedden.

2. Verschil tussen ganzendons en eendendons

Het grootste verschil tussen ganzendons dekbedden en van eendendons is de grootte van de donsvlokken. Grotere dons vlokken bevatten meer vertakte filamenten, waardoor meer stilstaande lucht kan worden vastgehouden.

Ganzendons:

• grotere donsvlokken
• meer volume (loft)
• hogere vulkracht mogelijk
• vaak gebruikt in premium dekbedden

Eendendons:

• kleinere donsvlokken
• iets compacter volume
• vaak iets zwaarder
• meestal betaalbaarder

Zowel eenden- als ganzendons worden gemeten volgens dezelfde laboratorium methode (EN 12130) van het IDFB (International Down & Feather Bureau. Beide kunnen echter een uitstekende dons kwaliteit hebben afhankelijk van de selectie en verwerking van het dons.

3. Isolatie van dons

Dons isoleert doordat de luchtige structuur van de dons vlokken duizenden kleine luchtkamers vormt. Je lichaamswarmte verwarmt deze stilstaande lucht, waardoor een dons dekbed warmte vasthoudt zonder zwaar aan te voelen.

Ganzendons en eendendons hebben dezelfde basisstructuur. Bij gelijke vulkracht
(CUIN) is het isolerende vermogen van beide donssoorten daarom vrijwel gelijk.

4. Invloed op vulkracht (CUIN)

De kwaliteit van dons wordt gemeten met de vulkracht, ook wel fill power genoemd. Dit geeft aan hoeveel volume een bepaalde hoeveelheid dons kan innemen.

Hoe hoger de vulkracht, hoe groter en luchtiger de dons vlokken zijn en hoe efficiënter
het dons warmte kan vasthouden.

Donsdekbedden hebben meestal een vulkracht tussen 600 en 800 CUIN,
waarbij hogere waarden worden beschouwd als premium kwaliteit.

5. CUIN bij ganzendons en eendendons

Ganzendons kunnen doorgaans een hogere vulkracht bereiken dan eendendons.
Dat komt doordat ganzen groter zijn en vaak in koudere klimaten leven.
Hierdoor ontwikkelen ze grotere dons vlokken.

Ganzendons kan vulkracht bereiken tot ongeveer 900–1000 CUIN,
terwijl eendendons meestal tussen 600 en 800 CUIN ligt.

De vulkracht van dons wordt gemeten volgens internationale laboratorium normen zoals EN 12130, waardoor ganzendons en eendendons objectief met elkaar vergeleken kunnen worden.

Belangrijk om te weten is dat bij gelijke vulkracht de prestaties vrijwel gelijk zijn.
Een dekbed met 700 CUIN eendendons kan dus net zo goed isoleren als een dekbed met 700 CUIN ganzendons.

6. Gewicht en gevoel van het dekbed

Dekbedden gevuld met ganzendons voelen vaak lichter en volumineuzer aan,
omdat de grotere donsvlokken meer lucht kunnen vasthouden.

Eendendons kan iets compacter aanvoelen doordat de vlokken kleiner zijn.
Mensen ervaren dit als een iets steviger dekbedgevoel.

7. Herkomst en klimaat van donsontwikkling

Misschien lijkt het onbelangrijk zolang het maar diervriendelijk wordt verkregen, maar dat is niet helemaal het geval. De herkomst van dons of met name het klimaat waar het dons van afkomstig is, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling. Vogels uit koude klimaten ontwikkelen grotere dons vlokken omdat hun isolerende donslaag essentieel is voor thermische bescherming. Dit is om de vogels te beschermen tegen de extreme kou. Dons afkomstig van koude klimaten is dus dons van hogere kwaliteit, gevolg betere isolatie en ventilatie.

Daarnaast is de leeftijd van ganzen en eenden ook van invloed op de kwaliteit en de vulkracht. Waarom? Dons afkomstig van ganzen en eenden van jonge leeftijd is vaak van lagere vulkracht, omdat dons van volwassen eenden en ganzen langer in ontwikkeling is geweest en dus sterker isoleren door hogere vulkracht.

8. Geurverschil

Soms wordt gezegd dat eendendons een iets dominanter geur kunnen hebben dan ganzendons. Dat komt doordat de natuurlijke oliën in het dons een lichte geur kunnen veroorzaken. Dit kan komen door:

• Voeding
• Vetgehalte
• Bacteriën

Ganzendoons vs Eendendons

Eigenschap	Ganzendons	Eendendons
Cluster grootte	groter	kleiner
Max CUIN	900–1000	700–800
Gewicht	lichter	iets zwaarder
Prijs	hoger	lager
Geur	meestal minder	soms iets sterker
Bij moderne dons verwerking wordt het dons echter grondig gewassen en gereinigd, waardoor eventuele geur vrijwel volledig verdwijnt. Voor de meeste mensen is het verschil in geur tussen eendendons en ganzendons nauwelijks merkbaar.

9. Prijsverschil

Ganzendons is meestal duurder dan eendendons.
Dat komt doordat ganzen grotere donsvlokken produceren en de beschikbaarheid
van ganzendons kleiner is.

Eend wordt wereldwijd vaker gegeten dan gans, waardoor er meer eendendons
beschikbaar is. Door dit grotere aanbod zijn dekbedden met eendendons
vaak betaalbaarder.